Paul Czarnecki

Nazwisko Paul Czarnecki lub Czarnetzki pojawia się na gdańskich zdjęciach i pocztówkach około roku 1930. Czarnecki jako wydawca opublikował kilka tysięcy zdjęć, choć trudno stwierdzić czy wszystkie były jego autorstwa a na pewno można rozpoznać jedną fotografię Jana Bułhaka. Jedynymi zachowanymi informacjami o Pawle Czarneckim są adresy jego pracowni przy ul. św. Ducha 40 i ul. Kotwiczników 25 oraz unikalne zdjęcie jego atelier z roku 1933. W ocalałych zasobach archiwalnych i sądowych Wolnego Miasta Gdańska brak jest jakiejkolwiek informacji o fotografie, choć nazwisko Czarnecki było w Gdańsku bardzo popularne, zarówno wśród populacji polskiej, jak i niemieckiej.

Oprócz publikacji we własnym wydawnictwie, fotografie Czarneckiego były drukowane i często sygnowane jego nazwiskiem przez szacowne oficyny wydawnicze: A.W. Kafemanna i mniejszą Rudolfa Witta, oraz Trinks & Co. z Lipska. Fotografie Czarneckiego padły też ofiarą wydawnictwa Clary Bernthal jako fragmenty pirackich fotomontaży. Największy zasób zdjęć Czarneckiego (oraz Bułhaka) opublikował żydowski wydawca Arnold Stelzer z Krakowa. Pytania budzą tajemnicze wydawnictwa Arno Voss, L. St. i A.D., które mogły być sposobem dywersyfikacji biznesowej lub przejawem kamuflażu z obawy przed narastającą ekspansją niemiecką i faszystowską. Pocztówki Czarneckiego ukazywały się również w Danziger Buchhandlung u. Reklamebüro, G.m.b.H., Danzig, czyli gdańskiej filii Wydawnictwa Polskich Księgarni Kolejowych „RUCH”. Ciekawostką wydawniczą jest seria pocztówek ze zdjęciami Czarneckiego i Bułhaka, która została opublikowana w roku 1948 przez Wydawnictwo Sztuka Kraków. Zdjęcia przedstawiały przedwojenny Gdańsk i musiały stanowić dysonans ze zrujnowanym miastem. Podobnie zastanawiająca jest masowa sprzedaż w latach 1945-1950, przedwojennych pocztówek wydawnictwa ASK z zadrukowanymi lub obciętymi opisami niemieckimi i dodrukowanymi polskimi. Na zdjęciach był widoczny np. nieistniejący już pomnik Wilhelma I przed Bramą Wyżynną, a na rewersie korespondencja z roku 1950 ze znaczkami z Bolesławem Bierutem. Nie wiadomo czy Paweł Czarnecki przeżył wojnę i, czy jego losy pozostaną na zawsze tajemnicą. 

 

 © 2017, Jerzy W. Wołodźko. Projekt zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego