Wydawnictwo Macierzy Szkolnej w Gdańsku

Macierz Szkolna w Gdańsku działała w latach 1921-1939 i stworzyła system polskiej edukacji w Wolnym Mieście Gdańsku, od ochronek dla najmłodszych, aż po Konserwatorium Muzyczne "Polskiego Towarzystwa Muzycznego".

Wydawnictwo Macierzy Szkolnej w Gdańsku, pod koniec lat 20. opublikowało serie pocztówek, z których sprzedaż zasiliła działalność edukacyjną i kulturalną. Pierwsze wydanie I serii "Pamiątek Polskich w Gdańsku", obejmowało dwadzieścia pocztówek z których jedynaście jest fotografiami Jana Bułhaka i 9 - Romana Wyrobka. Karty były podpisane w języku polskim i francuskim. Druk zlecony był Drukarni św. Wojciecha w Poznaniu, w szlachetniejszej technice wklęsłodruku - rotograwiurze. Pocztówki były sprzedawane za 2 grosze - pojedynczo, w kolorze sepii. Drugie wydanie nazwane Serią IV, zawierało 20 numerowanych kart, z których 7 sygnował Jan Bułhak, a trzynaście Roman Wyrobek. Karty sprzedawane były pojedynczo lub w książeczkach, w kolorze sepia lub indygo. Seria kosztowała 3 złote, albumik 4 zł, a kartki pojedyncze oferowano po 20 gr. Po podwyższeniu ceny, spadła niestety jakość druku a szczególnie papieru. Ostatnie wydanie nienumerowanych i niesygnowanych pocztówek, powielała "Drukarnia Gdańska" w technice offsetowej.

Seria II pod tytułem "Nasz Bałtyk", składa się z 20 kart, z których 19 firmował Roman Wyrobek, a ostatnią tajemniczy autor podpisany: inż. Assafanowicz. Poziom fotografii Romana Wyrobka opublikowanych w tej serii, można uznać za wysoki. 

Seria III pt. "Kaszubska Szwajcarja", została zaanonsowana na okładce serii IV, ale albo, nie została opublikowana, lub w tak małych nakładach, że nie można jej dzisiaj znaleźć na rynku antykwarycznym.   

(Roman Wyrobek ur. 20 III 1903 Kołomyja – zm. 13 X 1970 Gdańsk. Działacz polonijny, fotografik. W latach 20. XX wieku pracował w Gdańsku, w polskiej Dyrekcji Kolei w Wolnym Mieście Gdańsku. Był aktywistą Gminy Polskiej Związku Polaków Wolnego Miasta Gdańska i prowadził polonijne kluby sportowe. W roku 1945 powrócił do Gdańska, kontynuując bardzo aktywnie działalność społeczną, nadal fotografował i był autorem licznych, interesujących fotografii zniszczonego i odbudowywanego Gdańska. Jego autorstwa była też jako pierwsza przez kilkadziesiąt lat plansza wywoławcza Telewizji Polskiej Gdańsk, która wraz z melodią w aranżacji na carillon ratuszowy, zapadła w pamięć Gdańszczan.)

 

 © 2017, Jerzy W. Wołodźko. Projekt zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego